مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریراهبرد توسعه1735-24602285202683Validation of the professional development model for elementary school teachersAbstractاعتباریابی مدل توسعه حرفه ای معلمان دوره ابتدایی824fa یعقوب جهاندیدهگروه مدیریت آموزشی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران. جعفر قهرمانیگروه علمی حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران۰۰۰۰۰۰۰۱۵۶۷۹۱۷۷۸حسینبقاییگروه علمی مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران20251111<p>The present study was conducted with the aim of validating a professional development model for elementary school teachers in East Azerbaijan. The method of the present study is applied in terms of purpose and descriptive-survey based on the nature of the data. In the quantitative part, the statistical environment of the study included all elementary school teachers in East Azerbaijan, approximately 3,500 people. In order to estimate the required sample size in the quantitative part of the study, approximately 350 samples were selected using the Cochran formula. And the samples were selected using stratified random sampling. Interview and questionnaire tools were used to collect data in the present study. The validity and reliability of the tools were examined and confirmed. In the quantitative part, in the inferential part, tests such as Pearson correlation, one-sample t-test, structural equation modeling (confirmatory factor analysis) were also used to answer the research questions using SPSS-v21 and Lisrel-v8.8 software. The results of factor analysis showed that 18 main components were identified from 120 existing indicators (items). Accordingly, the components of knowledge, skills, and attitude were identified as constituent factors, and the factors of educational technologies and personal competencies and contextual factors were identified as effective factors.</p><p>پژوهش‌ حاضر ، با هدف‌ اعتبار یبی مدل توسعه حرفه ای معلمان دوره ابتدایی آذربایجانشرقی انجام‌ پذیرفت. روش‌ پژوهش‌ حاضر از لحاظ هدف‌، کاربردي و بر مبناي ماهیت‌ داده‌ها نیز از نوع‌توصیفی- پیمایشی می باشد. در بخش‌ کمی‌محیط آماري پژوهش‌ شامل‌، تمام‌ معلمان‌ ابتدایی‌ آذربایجانشرقی به‌ تعداد تقریبا ٣٥٠٠ نفر بودند. جهت‌ برآورد حجم‌ نمونه‌ مورد نیاز در بخش‌ کمی‌ پژوهش‌ با استفاده‌ از فرمول‌ کوکران‌ وتقریبا ٣٥٠ نمونه‌ انتخاب‌ شدند. و با نمونه‌گیري تصادفی طبقه ای نسبی ، انتخاب‌ نمونه‌ها صورت‌ گرفت‌. براي گردآوري داده‌ها در پژوهش‌ حاضر از ابزارهاي مصاحبه‌ و پرسشنامه‌ استفاده‌ شد. روایی‌ و پایایی‌ ابزارها مورد بررسی‌ و تأیید قرار گرفتند. در بخش‌ کمی‌ نیز، در قسمت‌ استنباطی‌ براي پاسخ‌ به‌ سؤال‌هاي پژوهش‌ از آزمون‌هایی‌ نظیر همبستگی‌ پیرسون‌، آزمون‌ تی‌ تک‌ نمونه‌اي، مدل‌سازي معادلات‌ ساختاري (تحلیل‌ عاملی‌ تأییدي) با استفاده‌ از نرم‌افزارهاي SPSS-v21 و Lisrel-v8.8 نیز بهره‌ گرفته‌ شد. نتایج‌ حاصل‌ از تحلیل‌ عاملی‌ نشان‌ داد که‌ از میان‌ ١٢٠ شاخص‌ (گویه‌) موجود، ١٨ مؤلفه‌ي اصلی‌ شناسایی‌ شدند. بر این‌ اساس‌، مؤلفه‌هاي دانش‌، مهارت‌ و نگرش‌ به‌عنوان‌ عوامل‌ تشکیل‌ دهنده‌ و عوامل‌ فناوری های آموزشی و شایستگی های شخصی و عوامل زمینه ای‌ به‌عنوان‌ عوامل‌ مؤثر شناسایی‌ شدند.</p>http://rahbord-mag.ir/en/Article/Download/54326مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریراهبرد توسعه1735-24602285202683Identifying and Prioritizing Factors Affecting the Probability of Social Security Retirement with the Delphi and Fuzzy Dimtel approachشناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر احتمال بازنشستگی تأمین اجتماعی با رویکرد دلفی و دیمتل فازی2552faجعفر ابریشم بافدانشجوی دکتری گروه مدیریت صنعتی -مالی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایرانحسن قدرتی استادیار، گروه مدیریت، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کاشان، ایرانحسین پناهیاناستاد، گروه مدیریت مالی، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کاشان، ایرانمیثمعرب زادهاستادیار گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی،کاشان ، ایرانحسینجباریاستادیار گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران0002025510<p>Many countries, including industrialized and developed countries, adjust their social security and pension programs to reduce government spending and increase the active workforce. Such reforms directly affect government spending and participation decisions. The purpose of the current research was to identify and prioritize the factors affecting the probability of retirement with the Fuzzy Dimetal approach. The current research was based on a survey research design with a descriptive-inductive inference method, and it was quantitative in terms of the nature of the data and the method of analysis. The statistical population of the current research was university professors, trustees and specialists in social security affairs in 1402. In this research, in connection with the statistical community of experts, 14 experts were selected by snowball method. In order to fulfill the goals and answer the research questions, this research has been done in two main phases. In the first stage, by reviewing the literature and evaluating the results of the studies, the ground has been prepared for the comprehensive identification and extraction of factors and sub-factors affecting the probability of retirement and their classification. In the following, in order to screen the identified variables, the Delphi technique was used and by surveying experts, by analyzing the field of knowledge and analyzing the content of retirement evaluation metrics and identifying the factors affecting it, and by using a persuasive Delphi survey of experts and applying Dimitl's fuzzy multi-criteria analysis model, two normal and abnormal parameters and education, age and age group, financial factors and physical and mental health were among the most important factors affecting the possibility of people's retirement. Based on the results obtained from the fuzzy Delphi analysis, finally sixteen factors affecting retirement among the effective factors according to the experts, including education level, gender, illness, disability, psychological factor, spouse's employment, business free, rest and recreation, part-time job, type of work (hard and harmful), work pressure, job satisfaction, low salary and benefits, working time and place conditions, employee income and retirement benefits. Finally, the importance assessment, ranking and refinement of indicators and factors affecting retirement based on the multi-criteria approach of Dimtel Fazi led to the finalization of two normal and abnormal indicators and six factors of working years and age (normal indicators), long illness, dismissal, from Disability and desertion (abnormal parameters) were identified as the most important factors affecting the possibility of people's retirement.</p><p>بسیاری از کشورها از جمله کشورهای صنعتی و توسعه‌یافته برای کاهش هزینه‌های دولت و افزایش نیروی کار فعال، برنامه‌های تأمین اجتماعی و بازنشستگی خود را تعدیل می‌کنند. چنین اصلاحاتی مستقیماً بر مخارج دولت و تصمیمات مشارکت تأثیر می‌گذارد. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر احتمال بازنشستگی با رویکرد دیمتل فازی بود. پژوهش حاضر به جهت هدف نظري- کاربردی بوده، متكي به طرح تحقيق پيمايشي با شيوه استنتاج توصیفی-استقرایی به انجام رسيده و از نظر ماهیت داده ها و روش تحلیل از نوع كمي بوده است. جامعه آماری تحقیق حاضر اساتید دانشگاه، متولیان و متخصصین امور تأمین اجتماعی، در سال 1402 بودند. در این تحقیق در ارتباط با جامعه آماری خبرگان به روش گلوله برفی تعداد 14 خبره انتخاب گردید. جهت تحقق اهداف و پاسخ به سؤال‌های پژوهش، این پژوهش در دو فاز اصلی انجام گردیده است. در مرحله اول با مرور ادبیات و ارزیابی نتایج مطالعات، زمینه برای شناسایی و استخراج جامع عوامل و زیرعوامل مؤثر بر احتمال بازنشستگی و دسته بندی آنها فراهم شده است. در ادامه، به منظور غربال سازی متغیرهای شناسایی شده، تکنیک دلفی مورد استفاده قرار گرفته و با نظرسنجی خبرگان، با تحلیل حوزه دانش و تحلیل محتوی سنجه‌های ارزیابی بازنشستگی و عوامل مؤثر بر آن شناسایی و با استفاده از نظرسنجی اقناعی دلفی از خبرگان و به کارگیری الگوی تحلیل چند معیاره دیمیتل فازی دو سنجه عادی و غیر عادی و تحصیلات، سن و گروه سنی، عوامل مالی و سلامت جسمی و روحی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر امکان بازنشستگی افراد بودند. بر اساس نتایج به دست آمده از تحلیل دلفی فازی، در نهایت شانزده عامل مؤثر بر بازنشستگی در میان عوامل مؤثر از نظر خبرگان، به ترتیب شامل سطح تحصیلات، جنسیت، داشتن بیماری، از کار افتادگی، عامل روانی، اشتغال همسر، کسب و کار آزاد، استراحت و تفریح، پاره وقت بودن شغل، نوع کار (سخت و زیان آور)، فشار کاری، رضایت شغلی، پایین بودن حقوق و مزایا، شرایط زمانی و مکانی کار، درآمد کارکنان و مزایای بازنشستگی بودند. در نهایت اهمیت سنجی، رتبه بندی و پالایش سنجه‌ها و عوامل مؤثر بر بازنشستگی بر پایه رویکرد چند معیاره دیمتل فازی منجر به نهایی شدن دو سنجه عادی و غیر عادی و شش عامل سنوات کارکرد و سن (سنجه‌های عادی)، بیماری طولانی، اخراج، از کار افتادگی و مهجوریت (سنجه‌های غیرعادی) به عنوان مهم‌ترین عوامل مؤثر بر امکان بازنشستگی افراد شناسایی گردیدند.</p>http://rahbord-mag.ir/en/Article/Download/54327مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریراهبرد توسعه1735-24602285202683An Empirical Analysis of the Interrelationship between Copper Industry Output and Macroeconomic Indicators: A Simultaneous Equations System Approachبررسی رابطه متقابل بین تولیدات صنعت مس و شاخص های کلان اقتصادی(رویکرد سیستم معادلات همزمان)5376faحسیننوری گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران. علی سلمان پور زنوز استادیار ، گروه اقتصاد، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران سیمااسکندری سبزی گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایرانمهدیمرادیگروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران20251226<p>The copper industry, as a strategic pillar of Iran's mineral economy, holds significant potential for achieving national development goals and reducing oil dependency. However, the nature of its interaction with macroeconomic indicators—whether copper production acts as an engine of growth or merely reflects broader economic conditions—remains ambiguous. This study employs a simultaneous equations system approach using annual data from 1996 to 2022 (1375–1401 in the Iranian calendar) to examine the endogenous relationship between copper output and key macroeconomic variables, including GDP growth, real effective exchange rate, domestic investment, global copper prices, and other relevant indicators. The findings reveal a significant but asymmetric bidirectional relationship: copper production is highly responsive to macroeconomic conditions—particularly GDP growth (elasticity = 1.689), real exchange rate (negative impact), and global copper prices—while its positive effect on GDP growth is statistically significant but comparatively modest (elasticity = 0.352). Moreover, the role of the copper industry in boosting non-oil exports is confirmed. The results suggest that despite its inherent potential as a growth engine, the copper sector has largely functioned as a reactive component under macroeconomic instability. These insights underscore the need for macroeconomic stabilization, downstream value chain development, and strategic policy interventions in the mining sector to fully realize copper’s capacity as a driver of sustainable, non-oil economic growth.</p><p>صنعت مس به‌عنوان یکی از بخش‌های استراتژیک اقتصاد معدنی ایران، پتانسیل قابل‌توجهی در جهت تحقق اهداف توسعه‌ای و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی دارد. با این حال، ماهیت رابطه متقابل میان تولیدات این صنعت و شاخص‌های کلان اقتصادی آیا صنعت مس به‌عنوان موتور محرکه رشد عمل می‌کند یا صرفاً بازتابی از شرایط کلان است همچنان مبهم باقی مانده است. این پژوهش با به‌کارگیری روش سیستم معادلات همزمان و داده‌های سالانه دوره ۱۴۰۱–۱۳۷۵، رابطه درون‌زای میان تولید مس و متغیرهایی چون رشد اقتصادی، نرخ ارز واقعی، سرمایه‌گذاری، قیمت جهانی مس و سایر شاخص‌های کلان را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که این رابطه دوطرفه اما نامتقارن است: تولید مس به‌طور معنادار تحت تأثیر رشد اقتصادی (کشش ۱/۶۸۹)، نرخ ارز واقعی (تأثیر منفی) و قیمت جهانی مس قرار دارد، در حالی که اثر آن بر رشد اقتصادی مثبت اما محدود (کشش ۰/۳۵۲) است. همچنین، نقش صنعت مس در تقویت صادرات غیرنفتی تأیید شد. نتایج حاکی از آن است که علی‌رغم پتانسیل موتور رشد بودن، این صنعت در شرایط ناپایداری کلان، بیشتر به‌عنوان یک متغیر واکنشی عمل کرده است. این یافته‌ها بر ضرورت تثبیت شاخص‌های کلان اقتصادی، توسعه زنجیره ارزش پایین‌دستی و سیاست‌گذاری هدفمند در بخش معدن تأکید دارند تا پتانسیل کامل این صنعت به‌عنوان محرکی برای رشد پایدار و غیرنفتی محقق شود.</p>http://rahbord-mag.ir/en/Article/Download/54328مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریراهبرد توسعه1735-24602285202683Optimizing the investment stock portfolio by using algorithms Meta-heuristics of invasive weeds and cuckoosبهینه سازی سبد سهام سرمایهگذاری با بکارگیری الگوریتمهای فراابتکاری علف هرز مهاجم و فاخته 77112fa نوید محمودزاده ملکی دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی گرايش مالی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. حیدر محمدزاده سالطهدانشیار، گروه حسابداری ، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران سلیمان ایرانزادهگروه مدیریت ، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.0000-0001-9220-51662025811<p>Stock portfolio optimization is one of the key challenges in investment management, which aims to maximize returns and reduce risk. The invasive weed algorithm, inspired by the behavior of weeds in nature, searches for a more optimal stock selection and has a high ability to escape from local optima. On the other hand, the cuckoo algorithm, which is designed based on the behavior of cuckoo birds in laying eggs in the nests of other birds, can well manage the diversity and risk of the stock portfolio. Since deciding on the types of investments and choosing the most suitable investment method is one of the most basic topics of financial management, therefore, the present research seeks to optimize the stock investment portfolio with the risk minimization approach based on the optimal optimization portfolio theory. Sazi is meta-innovative, the statistical population of this research is the tradable investment stock portfolio in Tehran Securities. A systematic screening method was used to determine the sample size. The first step is to accurately define the problem and identify the decision parameters and variables so that it can be more compatible with real problems. After validating the model and taking into account that the desired final result of the research is the optimization of the stock investment portfolio with the approach of risk minimization and stock return maximization, we tried to provide suitable solutions to solve the mathematical model of the problem. Considering the multi-objective nature of the investigated model, there is no dominant solution, which is achieved by using more effective and efficient meta-heuristic algorithms for invasive weed and cuckoo, which is one of the most recent and efficient meta-heuristic optimization algorithms for calculating the optimal weight of baskets. We checked the results. In order to analyze the data after defining the problem, mathematical modeling has been used to develop a mathematical model. Then, in order to optimize the model, exact solution methods and meta-heuristic optimization methods of invasive weed and cuckoo algorithm have been used using Matlab analytical software. Research modeling based on stock optimization with return-risk objectives and meta-heuristic optimization methods of invasive weeds and cuckoo algorithm were presented.</p><p>بهینه‌سازی سبد سهام یکی از چالش‌های کلیدی در مدیریت سرمایه‌گذاری است که هدف آن حداکثر کردن بازده و کاهش ریسک است. الگوریتم علف هرز مهاجم، با الهام از رفتار علف‌های هرز در طبیعت، به جستجوی بهینه‌تری برای انتخاب سهام می‌پردازد و توانایی بالایی در فرار از بهینه‌های محلی دارد. از سوی دیگر، الگوریتم فاخته، که بر اساس رفتار پرندگان فاخته در تخم‌گذاری در لانه‌های دیگر پرندگان طراحی شده است، به‌خوبی می‌تواند تنوع و ریسک سبد سهام را مدیریت کند. از آنجا كه تصميم گيري در خصوص انواع سرمايه گذاري ها و انتخاب مناسب ترين شيوه سرمايه گذاري از جمله اساسي ترين مباحث مديريت مالي است، بنابرین تحقیق حاضر به دنبال بهینه سازی سبد سرمایه گذاری سهام با رویکرد حداقل سازي ريسك بر اساس تئوري پورتفوي بهینه سازی بهینه سازی فرا‌ابتکاری می باشد، جامعه آماری تحقیق حاضر، سبد سهام سرمایه‌گذاری قابل معامله در بروس اوراق بهادار تهران هستند. برای تعین حجم نمونه از روش غربالگری سیستمی استفاده شد. اولین گام تعریف دقیق مساله و شناسایی پارامترهاو متغیرهای تصمیم بوده تا بتواند انطباق بیشتری با مسائل واقعی داشته باشد. پس از اعتبار سنجی مدل و با عنایت به اینکه نتیجه نهایی مطلوب تحقیق، بهینه سازی سبد سرمایه گذاری سهام با رویکرد حداقل سازي ريسک و حداکثرسازی بازده سهام می باشد، سعی گردید راهکارهایی مناسبی جهت حل مدل ریاضی مساله ارائه گردد. با توجه به چند هدفه بودن مدل مورد بررسی، یک جواب غالب وجود نداشته، که با بکارکیری الگوریتم های موثرتر و کارآمدتر فرا‌ابتکاری علف هرز مهاجم و فاخته، که از جدیدترین و کاراترین الگوریتم های بهینه سازی فرا‌ابتکاری برای محاسبه وزن بهینه سبدها محسوب می شود به بررسی نتایج پرداختیم. به منظور تحلیل داده ها پس از تعریف مساله، با استفاده از مدل سازی ریاضی نسبت به تدوین مدل ریاضی پرداخته شده است. سپس به منظور بهینه سازی مدل از روش‌های حل دقیق و از روش های بهینه سازی فرا ‌ابتکاری علف هرز مهاجم و الگوریتم فاخته با استفاده از نرم افزار تحلیلی Matlab استفاده گردیده است. مدلسازی تحقیق براساس بهینه سازی سهام با اهداف بازده ـ ریسک و روش های بهینه سازی فرا‌ابتکاری علف هرز مهاجم و الگوریتم فاخته ارائه شد.</p>http://rahbord-mag.ir/en/Article/Download/54330