مدلسازی سرریز بازده میان دلار، طلا، یورو و شاخصهای گروهی بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از خانواده GARCH
محورهای موضوعی : اقتصادیرحیم نوین 1 , رویا آل عمران 2 * , سیدعلی پایتختی اسکویی 3
1 - دانشجوی دکتری گروه اقتصاد واحد تبریز،دانشگاه آزاد اسلامی تبریز؛ ایران
2 - گروه اقتصاد، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 - گروه اقتصاد، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
کلید واژه: سرریز بازده, شاخصهای گروهی, بورس اوراق بهادار تهران, طلا, یورو, خانواده GARCH,
چکیده مقاله :
در شرایط نااطمینانی شدید اقتصادی و سیاسی، چینش بهینه سبد داراییهای مالی مستلزم شناخت دقیق رابطه بازده و همبستگی میان داراییهاست تا ریسک سرمایهگذاری به حداقل برسد. در ایران به دلیل تلاطمهای مالی داخلی و چالشهای ساختاری، این مسئله از اهمیت مضاعفی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف مدلسازی سرریز بازده میان داراییهای طلا، دلار، یورو و شاخصهای گروهی منتخب بورس اوراق بهادار تهران (شامل گروههای خودرویی، بانکی و شیمیایی) در بازه روزانه 04/06/1397 تا 24/12/1401 انجام شده است. بدین منظور، ابتدا با بهکارگیری رویکرد باکس–جنکینز، مدلهای تکمتغیره مناسب برای هر متغیر شناسایی و بر اساس معیارهای اطلاعاتی انتخاب شدند. سپس با استفاده از خانواده مدلهای GARCH شامل GARCH و EGARCH با مرتبههای مختلف، اثرات سرریز بازده متقابل میان داراییها برآورد گردید. نتایج مدلهای منتخب (EGARCH(1,2) برای شاخص بانکی، EGARCH(1,1) برای شاخص شیمیایی، GARCH(1,2) برای طلا، GARCH(2,2) برای یورو و AR(2) برای دلار نشان میدهد که شدت و جهت سرریز بازده در بین داراییهای مورد بررسی یکسان نبوده و الگوی پیچیدهای از روابط مثبت و منفی میان بازارهای ارز، طلا و سهام حاکم است. یافتهها میتواند به سرمایهگذاران و سیاستگذاران در تدوین راهبردهای تنوعبخشی و مدیریت ریسک کمک شایانی نماید.
In an economic environment marked by high political and financial uncertainty, optimal portfolio allocation requires a thorough understanding of return relationships and correlations among assets to minimize investment risk. In Iran, due to persistent domestic financial volatility and structural challenges, this issue is of even greater importance. This study aims to model return spillovers among gold, the US dollar, the euro, and selected group indices of the Tehran Stock Exchange (including automotive, banking, and chemical sectors) over the daily period from August 26, 2018, to March 15, 2022. For this purpose, using the Box–Jenkins approach, appropriate univariate models for each variable were first identified and selected based on information criteria. Subsequently, using the GARCH family of models (including GARCH and EGARCH with various orders), the cross return spillover effects were estimated. The results of the selected models—EGARCH(1,2) for the banking index, EGARCH(1,1) for the chemical index, GARCH(1,2) for gold, GARCH(2,2) for the euro, and AR(2) for the dollar—indicate that the magnitude and direction of spillovers differ across assets, revealing a complex pattern of positive and negative relationships among currency, gold, and stock markets. These findings can assist investors and policymakers in developing diversification strategies and risk management frameworks.
منابع
1. باقری، سمانه؛ انصاری سامانی، حبیب(1399). بررسی اثرات سرریز بحرانهای مالی جهانی بر بازار نفت اوپک. فصلنامه انرژی ایران، 23(3)، 103-85.
2. ده باشی، وحید؛ محمدی، تیمور؛ شاکری، عباس و بهرامی، جاوید(1399). واکنش بازارهای ارز، سهام و طلا نسبت به تکانههای مالی در ایران: با تأکید بر اثرات سرریز تلاطم. فصلنامه پژوهشهای اقتصادی ایران، 25(83)، 27-1.
3. فتاحی، شهرام؛ سهیلی، کیومرث و دهقان جبارآبادی، شهرام(1396).بررسی سرایت در بازارهای مالی ایران با استفاده از ترکیبی از فرآیند اورنشتاین اولنبک و تبدیل موجک پیوسته. فصلنامه مدلسازی اقتصادسنجی، 2(4)، 54-33.
4. کریمی، محمد شریف؛ حیدریان، مریم و دهقان جبارآبادی، شهرام(1397). تحلیل اثرات سرریز بین بازارهای نفت و بورس اوراقبهادار تهران در طول مقیاسهای چندگانه زمانی؛ (با استفاده از مدل VAR-GARCH-BEKK بر پایه موجک). فصلنامه اقتصاد مالی، 12(42)، 46-25.
5. هاشمی، سیدامیرمهدی؛ خدایی وله زاقرد، محمد؛ معمارنژاد، عباس و ابوالحسنی هستیانی، اصغر (1399). رابطه سرریز شبکهای بازدهی بازارهای سرمایهگذاری با رویکرد دیبولد و یلماز. فصلنامه مهندسی مالی و مدیریت اوراقبهادار، 11(44)، 478-446.
6. Abosedra, S., Arayssi, M., Ben Sita, B., & Mutshinda, C. (2020). Exploring GDP growth volatility spillovers across countries. Economic Modelling, *89*(C), 577–589.
7. Aggarwal, R. (1981). Exchange rates and stock prices: A study of the US capital markets under floating exchange rates. Akron Business and Economic Review, *12*(2), 7–12.
8. Agren, M. (2006). Does oil price uncertainty transmit to stock markets? (Working Paper No. 23). Department of Economics, Uppsala University.
9. Ahmad, K., Ashraf, S., & Ahmed, S. (2005). Is the Indian stock market integrated with the US and Japanese markets? An empirical analysis. South Asia Economic Journal, *6*(2), 193–206.
10. De Santis, G., & Gerard, B. (1998). How big is the premium for currency risk? Journal of Financial Economics, *49*(3), 375–412.
11. Dornbusch, R., & Fischer, S. (1980). Exchange rates and the current account. The American Economic Review, *70*(5), 960–971.
12. Erdoğan, S., Gedikli, A., & Çevik, E. (2020). Volatility spillover effects between Islamic stock markets and exchange rates: Evidence from three emerging countries. Borsa Istanbul Review, *20*(4), 322–333.
13. Hung, N. (2019). Dynamics of volatility spillover between stock and foreign exchange market: Empirical evidence from Central and Eastern European Countries. Economy and Finance, *6*(3), 244–265.
14. MacDonald, R., Sogiakas, V., & Tsopanakis, A. (2018). Volatility co-movements and spillover effects within the Eurozone economies: A multivariate GARCH approach using the financial stress index. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, *52*, 17–36.
15. Melle, M. (2003). The EURO effect on the integration of European stock markets. [Working paper].
16. Mikhaylov, A. (2018). Volatility spillover effect between stock and exchange rate in oil exporting countries. International Journal of Energy Economics and Policy, *8*(3), 321–326.
17. Mishra, A., Swain, N., & Malhotra, D. K. (2007). Volatility spillover between stock and foreign exchange markets: Indian evidence. International Journal of Business, *12*(3), 343–360.
18. Savva, C., Osborn, D., & Gill, L. (2004). Working paper. University of Manchester.
19. Soenen, L. A., & Hennigar, E. S. (1988). An analysis of exchange-rates and stock-prices-the united-states experience between 1980 and 1986. Akron Business and Economic Review, *19*(4), 7–16.
20. Solnik, B. H. (1974). An equilibrium model of the international capital market. Journal of Economic Theory, *8*(4), 500–524.
21. Yang, S.-Y., & Doong, S.-C. (2004). Price and volatility spillovers between stock prices and exchange rates: Empirical evidence from the G-7 countries. International Journal of Business, *3*(2), 139–153.