طراحی مدل اکوسیستم هوشمند کسبوکار در صنعت گردشگری پزشکی ایران به روش فراترکیب
محورهای موضوعی : علمی
روزبه اخلاقی فیض آثار
1
,
محمد تقی امینی
2
,
یزدان شیرمحمدی
3
*
,
علی شاه نظری درچه
4
1 - دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 - استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 - استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 - استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
کلید واژه: اکوسیستم هوشمند کسبوکار, هوش مصنوعی, صنعت گردشگری پزشکی, فراترکیب.,
چکیده مقاله :
یکی از مهمترین مسائلی که با توجه به تنوع بازیگران حوزه گردشگری پزشکی از اهمیت به سزایی برخوردار است نحوه هماهنگی بازیگران و طراحی یکپارچه راه حل برای گردشگران پزشکی است که بدون بهکارگیری سیستمهای هوشمند و هوش مصنوعی نمیتوان انتظار داشت بتوان راهکاری جامع برای این حوزه ارائه کرد. بر این اساس در این پژوهش به دنبال ارائه مدل اکوسیستم هوشمند کسبوکار در صنعت گردشگری پزشکی ایران با استفاده از روش فراترکیب هستیم. مطالعه حاضر به صورت پژوهش فراترکیب در چندین مرحله انجام شده است. ابتدا با شناسایی مقولات، مفاهیم و کدهای اکوسیستم هوشمند کسبوکار در صنعت گردشگری پزشکی و ارزیابی روایی و پایایی آن، مدل مفهومی اولیه پژوهش شکل گرفت. از 29 مطالعه بازیابی شده نهایتا 15 مطالعه کاملا مرتبط با هدف مطالعه برای انجام فراترکیب وارد شدند. مدل پژوهش حاضر متشکل 7 مقوله اصلی، 16 مفهوم و 84 مقوله فرعی میباشد که می تواند مدل اکوسیستم هوشمند کسبوکار در صنعت گردشگری پزشکی را نمایش دهد. یافته های حاصل، الگو و دیدگاه جدیدی در راستای طراحی مدل اکوسیستم هوشمند کسبوکار در صنعت گردشگری پزشکی ایران ارائه می کند که برای مدیران، برنامه ریزان و سیاست مداران نظام پزشکی مفید خواهد بود.
Given the diversity of stakeholders in the medical tourism sector, coordinating these actors and designing integrated solutions for medical tourists is a critical challenge—one that cannot be comprehensively addressed without leveraging smart systems and artificial intelligence (AI). Accordingly, this study aims to develop a smart business ecosystem model for Iran’s medical tourism industry using a meta-synthesis approach. This multi-stage meta-synthesis was conducted by first identifying the categories, concepts, and codes of smart business ecosystems in medical tourism, followed by assessing their validity and reliability to establish an initial conceptual model. Out of 29 retrieved studies, 15 met the inclusion criteria and were incorporated into the final synthesis. The resulting model comprises 7 main categories, 16 concepts, and 84 sub-categories, providing a comprehensive representation of a smart business ecosystem in the medical tourism industry. The findings offer a novel perspective and framework for designing smart business ecosystems in Iran’s medical tourism sector, serving as a practical guide for healthcare managers, strategic planners, and policymakers.
منابع و ماخذ
1) بدیعی، فرناز؛ ابراهیمی، عبدالحمید و دیده خانی، حسین (1395)، شناسایی و رتبه بندی راهکارهای توسعه گردشگری پزشکی؛ مطالعه موردی استان گلستان، تحقیقات بازاریابی نوین، سال ششم، شماره چهارم، شماره پیاپی (23)، ص 36-25.
2) پاشایی فر، علیرضا؛ رمضانی، مجتبی؛ جنتی، علی؛ علوی متین، یعقوب و بوداقی خواجه نوبر، حسین (1400)، طراحی الگوی بازاریابی گردشگری پزشکی به روش فراترکیب، راهبردهای مدیریت در نظام سلامت، 6(3)، 260-275.
3) حاجی نژاد، علی؛ عنابستانی، علی اکبر و صفریان، محمد (1395)، تدوین برنامه استراتژیک گردشگری پزشکی با تاکید بر گردشگری مذهبی در شهر مشهد، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 31ام، شماره دوم، شماره پیاپی 121.
4) دباغی، حامد (1400)، مدل زنجیره ارزش گردشگری پزشکی در ایران، رساله دکتری، پردیس بینالملل دانشگاه یزد.
5) دهقان، رضا؛ رشادت جو، حمیده؛ طالبی، کامبیز و درگاهی، حسین (1399)، تحلیل راهبردی صنعت گردشگری سلامت ایران در دوران کرونا، پیاورد سلامت (مجله دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران)، دوره 14، شماره 6، 534-519.
6) رحمانی، حجت؛ عرب، محمد؛ سعیدپور، جلال؛ رجبی واسوکلائی، جلال و میرزایی، هیوا (1399)، بازار گردشگری سلامت ایران در پاندمیکرونا و بعد از آن: نامه به سردبیر، فصلنامه راهبردهای مدیریت در نظام سلامت، دوره 5 شماره 3.
7) رحمانی، زینالعابدین و شیرمحمدی، یزدان (1392). اولویتبندی جایگاه سازمانها دولتی در عرصه اجرا سیاستهای صنعت گردشگری جمهوری اسلامی ایران با استفاده از رویکرد تاپسیس فازی. مدیریت سازمانهای دولتی, 2(شماره 1 (پیاپی 5)), 63–82.
8) رحیمی، محمدکاظم؛ شفقت، طاهره؛ بیگی نیا، ابوالفضل و جعفری، حسن (1400)، بررسی وضعیت بازاریابی گردشگری سلامت بیمارستان های منتخب دولتی و خصوصی شهر یزد در سال 1400، مجله تحقیقات سلامت در جامعه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، دوره 8، شماره 68-60.
9) رضایی، امیرعلی؛ شیخی، محمد؛ چائی پز، محمدرضا و غلامی، سما (1401)، توسعه کارآفرینانه گردشگری سلامت ایران با رویکرد متاورس و متاهلث، چهارمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی.
10) رونقی، محمدحسین (1398). چارچوب مفهومی بیمارستان هوشمند تحت صنعت 4/0. فصلنامه بیمارستان, 19(2), 60–68.
11) شالبافیان، علی اصغر (1398). شبکه مضامین محیطی موثر بر شکل گیری اتحادهای استراتژیک (مورد مطالعه: کسب وکارهای گردشگری پزشکی ایران). برنامه ریزی و توسعه گردشگری, 8(29), 125–142.
12) قربانخانی، سمیه؛ رحیمی نیک، اعظم و علیقلی، منصوره (1400). ارائه مدل جذب گردشگر پزشکی در بیمارستان های علوم پزشکی شهر تهران. فصلنامه مدیریت پرستاری, 10(1), 35–49.
13) کهریزی، امیدعلی (1399)، طراحی مدل اکوسیستم کارآفرینی برای گردشگری سلامت، رساله دکترا در رشته مدیریت کارآفرینی، دانشگاه رازی (دانشکده علوم اجتماعی).
14) کیاکجوری، حکیمی؛ نسیمی، محمدعلی؛ تقی پوریان، محمدجواد و قنبرزاده، قیبر (1399). ارائه مدل مزیت های رقابتی کسبوکار گردشگری سلامت در پسا کرونا با بکارگیری تکنیک فرا ترکیب. نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسبوکارهای بینالمللی، 3(4)، 45–66.
15) گلپیرا، رضا؛ تارا، سیدمحمود و رییسی، احمد (1402). پیشنیازهای تحقق بیمارستان هوشمند در ایران. نشريه فرهنگ و ارتقاء سلامت، 7(2)، 185–195.
16) لطفی آشتیانی، سیدمحسن؛ اندرواژ، لیلا و آلبونعیمی، ابراهیم (1402)، ارایه مدل بازاریابی دیجیتال در صنعت گردشگری پزشکی ایران، مطالعات مدیریت گردشگری، سال 18، شماره 62، 202-161.
17) ملکی، سعید (1394)، بررسی و تحلیل چالش های گردشگری سلامت مشهد از منظر بیماران خارجی، مجله جغرافیا و توسعه فضای شهر، سال دوم، شماره 2، شماره پیاپی 3، صص 165-153.
18) نوری خواجوی، درسا و جعفری، عزیزاله (1400)، تعیین عوامل مؤثر بر رقابت پذیری زنجیره تأمین پایدار گردشگری پزشکی، فصلنامه علمی -پژوهشی گردشگری و توسعه، سال دهم، شماره دوم.
19) نیک رفتار، طیبه؛ حسینی، الهه و مقدم، عاطفه (1396). شناسایی الزامات سیاستگذاری گردشگری پزشکی در ایران. سیاستگذاری عمومی، 2(2)، 141–156.
20) یادگاری، فاطمه و آسوشه، عباس (1401). ارائه مدل خدمات بیمارستان هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیاء. مجله انفورماتیک سلامت و زیست پزشکی، 9(4)، 267–276.
21) Ahani A, Nilashi M, Ibrahim O, Sanzogni L, Weaven S. Market segmentation and travel choice prediction in Spa hotels through tripadvisor's online reviews. International Journal of Hospitality Management 2019; 80: 52-77. doi:10.1016/ j.ijhm.2019.01.003.
22) Alet, J. (2022). Key pillars in a business ecosystem success. Journal of Business Strategy, ahead-of-print. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/JBS-05-2022-0077/full/html?fbclid=IwAR359oaAF7Ol5U8G80T9AXyYWa2Ddmctw8g--g2zVqicXjCz5oby8hSlZdo&utm_source=TrendMD&utm_medium=cpc&utm_campaign=Journal_of_Business_Strategy_TrendMD_1&WT.mc_id=Emerald_TrendMD_1
23) Dar, H., & Kashyap, K. (2023). Smart Healthcare System (SHS): Medical Tourism Delivering, Consumption, and Elevating Tool in the Ages of Smart Technologies. Tourism Planning & Development, 20(3), 397–415. https://doi.org/10.1080/21568316.2022.2109206
24) Gualano MR, Bert F, Passi S, Stillo M, Brescia V, Scaioli G, et al. Could shared decision making affect staying in hospital? a cross-sectional pilot study. BMC Health Services Research 2019; 19(1): 174.
25) Haqbin, A., Shojaei, P., Ronaghi, M. H., & Fazelzadeh, O. (2023). Medical tourism supply chain under scrutiny: A hybrid grounded theory and DEMA℡ method. Journal of Supply Chain Management Science, 4(1–2), 25–44.
26) Heydari M, Yousefi M, Derakhshani N, Khodayari- Zarnaq R. Factors affecting the satisfaction of medical tourists: a systematic review. Health Scope 2019; 8(3): e80359.
27) John SP, Larke R. An analysis of push and pull motivators investigated in medical tourism research published from 2000 to 2016. Tourism Review International 2016; 20(2): 73-90.
28) Karadayi Usta, S., & SerdarAsan, S. (2020). A conceptual model of medical tourism service supply chain. Journal of Industrial Engineering and Management, 13(2), 246–265.
29) Kwon, H., An, S., Lee, H.-Y., Cha, W. C., Kim, S., Cho, M., & Kong, H.-J. (2022). Review of smart hospital services in real healthcare environments. Healthcare Informatics Research, 28(1), 3–15.
30) Ma, Z. (2019). Business ecosystem modeling- the hybrid of system modeling and ecological modeling: An application of the smart grid. Energy Informatics, 2(1), 35. https://doi.org/10.1186/s42162-019-0100-4
31) Ma, Z., Christensen, K., & Jørgensen, B. N. (2021). Business ecosystem architecture development: A case study of Electric Vehicle home charging. Energy Informatics, 4(1), 9. https://doi.org/10.1186/s42162-021-00142-y
32) Malhotra, N., & Dave, K. (2022). An Assessment of Competitiveness of Medical Tourism Industry in India: A Case of Delhi NCR. International Journal of Global Business and Competitiveness, 17(2), 215–228. https://doi.org/10.1007/s42943-022-00060-0
33) Market value forecast of smart hospitals 2018-2026. (n.d.). Statista. Retrieved November 14, 2023, from https://www.statista.com/statistics/1204318/smart-hospital-market-estimated-value-forecast
34) Radonjic-Simic, M., & Pfisterer, D. (2019). A Decentralized Business Ecosystem Model for Complex Products. In S. Patnaik, X.-S. Yang, M. Tavana, F. Popentiu-Vlădicescu, & F. Qiao (Eds.), Digital Business (Vol. 21, pp. 23–52). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-93940-7_2
35) Rahmani H, Arab M, Saeedpour J, Rajabi Vasokolaei G, Mirzaii H. Iran's health tourism market during and after the corona pandemic: letter to the editor. Manage Strat Health Syst 2020; 5(3): 165-8.
36) Raina A. Ecology, wildlife and tourism development: principles, practices and strategies. Available from URL: https://books.google.com/books/ about/ Ecology_Wildlife_and_Tourism_Development.html?i d=6IY2U H9c8QC. Last access: nov 3, 2021.
37) Ricafort KMF. A study of influencing factors that lead Medical tourists to choose Thailand hospitals as medical tourism destination [master thesis]. Webster university, School of Business and Technology; 2011.
38) Rong, K., & Shi, Y. (2015). Business ecosystems: Constructs, configurations, and the nurturing process. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9781137405920
39) Sandelowski, M., & Barroso, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research. Springer Publishing Company. ISBN: 978-0826156945. https://books.google.com/books?id=0I6KBQAAQBAJ
40) Shin, M. M., Jung, S., & Rha, J. S. (2021). Study on business ecosystem research trend using network text analysis. Sustainability, 13(19), 10727.
41) Toni, M., Jithina, K. K., & Thomas, K. V. (2023). Antecedents of patient satisfaction in the medical tourism sector: A review. Journal of Hospitality and Tourism Insights. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/JHTI-08-2022-0351/full/html
42) Viswanadham, N. (2021). Ecosystem model for healthcare platform. Sādhanā, 46(4), 188. https://doi.org/10.1007/s12046-021-01708-y
43) Wieninger, S., Conrad, R., Bittner, M., & Wiesmann, A. (2020). Framework for Business Ecosystem Roles. 2020 IEEE European Technology and Engineering Management Summit (E-TEMS), 1–9. https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/9111753/